90 miljoen hectare

De cijfers van ISAAA verschenen onlangs voor de 10e keer. Wereldwijd wordt er op 90 miljoen hectare gentech gewassen geteeld. ISAAA is een soort (pro) biotech service organisatie die jaarlijks de opmars van de teelt van gewassen registreert.
Het gaat verbijsterend hard. Najaar 1996 kwamen de eerste schepen met gentech soja in Rotterdam binnenlopen. Een introductie die gepaard ging met grootse actie campagnes. Vooral Greenpeace stal de show. Na de aanvankelijke media-aandacht bleef het een tijdje stil rond gensoja en -maïs. Via verplichte etikettering werd getracht consumenten te informeren over het gebruik van deze grondstof in levensmiddelen. Een serie PR-stommiteiten gekoppeld aan een sensitieve stemming in het Verenigd Koninkrijk door de BSE-affaire, zorgde 2 jaar na introductie voor een ware media hype. Aangevoerd door de tabloids, de PR machine van prins Charles, met in het kielzog de retail werd een Europees moratorium bevochten.

Biotech bedrijven in bv. Nederland en België vertrokken of gingen failliet. Veel kennis verdween naar de V.S., waar Monsanto een nauwelijks te overbruggen voorsprong opbouwde. Nu zo’n 10 jaar na de introductie wordt er wereldwijd vooral soja, maïs, katoen en koolzaad verbouwd op een gebied ongeveer 20 keer zo groot als het Verenigd Koninkrijk. Zo’n 8,5 miljoen boeren vooral in China en India telen gentech gewassen.

De EU heeft onlangs het moratorium opgeheven. Vijf Europese lidstaten verbouwen een bescheiden hoeveelheid bt-maïs. Her en der worden proeven gedaan met bv. ziekte resistente appels, de amylopectine aardappelen en enkele andere gewassen. Er is zowaar sprake van een pril maar ontluikend zelfbewustzijn bij VROM, LNV en bij onderzoekers en bedrijfsleven, vooral in Nederland en Duitsland. Niet zo gek, het moet toch opvallen dat de voorspelde voedselveiligheidsrampen niet zijn opgetreden ondanks dat honderd miljoen burgers nu al 10 jaar dagelijks genetisch gemodificeerde soja en maïs consumeren. Ook in Europa! En dat de geclaimde milieuvoordelen: minder spuiten, minder giftige middelen, minder erosie voor een groot deel gerealiseerd zijn.

Natuurlijk zijn en worden er fouten gemaakt. En gentech is nadrukkelijk geen panacee voor het hongervraagstuk. Maar wel een technologie die ons kan helpen veel efficiënter met grond en grondstoffen om te gaan. De komende jaren gaan we nog beleven hoe hard dat nodig is.

De V.S. hebben nu zo’n 10 jaar voorsprong in kennis. Nederland is internationaal befaamd vanwege de leidende positie van de zaadveredelingsbedrijven en het kennisniveau van de universiteiten. Denk bijvoorbeeld aan Nunhems, Keygene en Plant Sciences. We hebben, en kunnen, dus nog wat goedmaken. Het verleden leert dat we dat dan wel op hedendaagse wijze moeten doen. Dus ontwikkelingen en kansen oppakken waarbij echt sprake is van gezondheids- of duurzaamheidwinst. Gekoppeld aan vroegtijdig overleg met stakeholders en een transparante, op onafhankelijke data gestoelde communicatie.

Marcel Schuttelaar