De dijk des doods

Op vakantie probeer ik altijd wat afstand te krijgen van het jachtige Hollandse mediagedoe. Dat lukt prima de eerste dagen. Na een weekje ga ik toch weer op zoek naar een krantje. Altijd is er dan een zomeraffaire die de vaderlandse gemoederen bezig houdt, zodat ook in de zomer de voorpagina’s gevuld kunnen worden. Dit jaar was daar de hittegolf met de 2 Nijmeegse Vierdaagse doden als gevolg.

De media-aandacht verliep volgens vaste patronen. Eerst het verslag met uitvoerige beschrijving van de verschrikkingen waar de wandelaars aan waren blootgesteld. Ooggetuigen spraken over de ‘dijk des doods’. Een recht stuk dijk, kilometers over zinderend heet asfalt, geen schaduw, alleen brandende zon. Dan de speculaties over het aantal slachtoffers. Vervolgens de vraag: ‘hoe heeft dit kunnen gebeuren?’ Al snel wordt er gezocht naar verantwoordelijken om de beschuldigende vinger naar op te heffen. Vervolgens verheffen de deskundigen zich om een graantje mee te pikken van de publiciteit. Daarna komen de look-a-like evenementen aan de beurt. Tenslotte komt de regen en dooft de media-aandacht voor het incident al dan niet met toezegging van een onderzoek.

Ik zat met vrienden in Frankrijk waar het ook boven de 35 graden was. Er werd vrolijk hard gelopen en het aantal fietsers dat zwetend de dagelijkse kilometers verslond was talloos. Vooral de colletjes zijn populair. Ik weet niet of daarbij slachtoffers zijn gevallen. Het incident bleef in mijn hoofd zitten. Was afgelasting het juiste besluit? Of weer een typisch voorbeeld van risico- en verantwoordelijkheidmijdend gedrag? Alsof we, en vooral de overheid, alle risico’s buiten de deur moeten houden; alsof risico’s niet bij sport en avontuur horen en alsof een risicoloze samenleving überhaupt leven in zich bergt.

Ik was het vakantiegepieker alweer vergeten. Tot vanochtend. Radio 2 interview met een bergbeklimmer. Als eerste Nederlander zonder extra zuurstof op de top van de Mount Everest. En net terug van de tweede mislukte poging de K2 – de berg des doods – te bedwingen. Van de 4 ervaren klimmers die omhoog gaan, komen er gemiddeld 3 levend terug! Met die rustige bescheidenheid van echte avonturiers vertelde hij over afzien, diepgaan en mysterieuze krachten die het van je overnemen als alles lijkt op te houden. Het opgaan in en rekening houden met de kracht van de natuur. Het hanteren en benutten van angst. En tenslotte: het waarom.
“Misschien zijn we wel voorbestemd om te klimmen en klauteren. Op de kleuterschool zie je de kleinsten al boven in het klimrek zitten. Het gaat om de kwaliteit van het leven. Als je jezelf zo tegenkomt en dat weet te overwinnen, dan krijgt je leven reliëf en kracht. We willen toch allemaal een leven van kwaliteit? Niet zomaar een beetje tot je dood veilig ronddobberen.” Het was leuk geweest zijn mening over het afgelasten van de Vierdaagse en de barre tocht over de ‘dijk des doods’ te horen.

Marcel Schuttelaar