Explosieve trends

Ieder jaar houden we binnen S&P een meeting om toekomstige trends scherp te krijgen. De visionairen van het bureau verzamelen zich en determineren de 10 belangrijkste ontwikkelingen binnen onze samenleving. Twee door ons gespotte trends stonden afgelopen week centraal in het Denemarken-debat: globalisering en fuzzy society. Globalisering, omdat duidelijk is geworden dat uitspraken of afbeeldingen hier enorme gevolgen kunnen hebben 10.000 km verderop. Waar ze in een hele andere culturele context geplaatst worden. Wat, zoals we nu weten, aanleiding kan zijn tot heftige rellen en onrust. Natuurlijk gebeurt zo’n incident niet zomaar.

Dat brengt ons bij de volgende trend. Het toenemend belang van de fuzzy society. De ongrijpbare internet communicatiewereld. Broedplaats van informatie, van dialoog, maar ook van provocatie. Een bescheiden aantal diehards is soms in staat de mening van een groot aantal individuen te beïnvloeden. Plots was in de Arabische wereld de mening bepaald. Vijf maand na de publicatie is ineens duidelijk dat hier sprake is van godslastering. En plots provoceert Geert Wilders door afbeeldingen op zijn site te plaatsen en er in de peilingen twee zetels bij te winnen. Aardig om te zien hoe de kampioenen van de vrije meningsuiting zich verenigen met de anti-islamisten. In het Nova debat afgelopen vrijdag werd de mening van de kleine christelijke partijen (Rouvoet) en die van enkele verstandige moslimvertegenwoordigers van tafel geveegd. Zij vroegen rekening te houden met andere culturen en niet onnodig te provoceren. Het recht op vrijheid van meningsuiting is absoluut, aldus Pieter Broertjes van de Volkskrant. Grappig, in Denemarken is de volgende rel ontstaan. Cartoons over de holocaust mochten niet geplaatst worden in dezelfde krant. Ben benieuwd of Wilders ze plaatst.

Kortom, we leven niet meer gewoon in Nederland, maar op een steeds kleiner wordende aardbol. Temidden van allerlei culturen. En provocatie is weliswaar van alle tijden, maar via internet veel effectiever en moeilijker te duiden. Globalisering van de communicatie noemen we dat. Dat is een nieuwe fase. Daar moeten we mee leven. Met nieuwe ervaringen en omgangsvormen. “In vrijheid, die uitgaat van inzicht en verantwoordelijkheid” (vrij naar Karl Marx).

Rutger Schilpzand,
Marcel Schuttelaar