Groen en innovatief vakmanschap

Marcel Schuttelaar

In 2011 heb ik een bescheiden start gemaakt met het coachen van jonge, groene ondernemers. Zoekend naar een nieuwe rol en gelovend in de kracht van groene iconen en dito ondernemerschap.

De twee eigenaren van het piepjonge bedrijfje Novasole, advies en plaatsing van zonnepanelen, ontmoette ik rond het voorjaar. Zij hadden een uiterst slimme dakscan ontwikkeld die precies uitrekent wat het rendement van zonnepanelen is. Wat de opbrengst in kilowattuur is als je bijvoorbeeld een kant van het dak volhangt met een bepaald type panelen. Wat de investeringen daarvoor zijn en natuurlijk de opbrengsten in harde euro’s en kilogram bespaarde CO₂-uitstoot. Via Google Maps en historische klimaatgegevens is de dakscan een uitermate intelligente en betrouwbare voorspeller geworden.

Nou maakte het mij niet zoveel uit of ik de panelen op kortere of langere termijn zou terugverdienen, maar het leek me aardig om als try-out te fungeren. In ons vooroorlogse tuindorp de Vogelwijk, zie je nog niet veel zonnepanelen. De meeste huizen hebben karakteristieke rode pannendaken — die vaak diepblauwe panelen vallen nogal op.

Om de straat niet te veel te provoceren (‘heb je daar geen vergunning voor nodig, buurman?’) besloten te kiezen voor de hoogst renderende, en dus wat duurdere, zwarte, panelen. Een oppervlak van zo’n 20m² op het dak aan de voorzijde, zou ca. 60% van onze stroombehoefte dekken. Kosten, een kleine 9 mille. Binnen tien jaar zou dat terugverdiend zijn en de daaropvolgende 30 jaar heb je dan gratis stroom.

In het najaar bleek dat de gemeente Den Haag zonne-energie wilde stimuleren met een subsidieregeling van enkele miljoenen. Als je daarin wilde vallen moest je aan een aantal voorwaarden voldoen. Zo moest er sprake zijn van nieuwe plaatsing. Dus al geplaatste panelen vallen buiten de regeling. Dat moest je kunnen staven met foto’s van je dak en ander bewijsmateriaal. Controleurs zouden dit speciaal gaan monitoren…

Ik heb de stellige indruk dat als de overheid interfereert met de markt, chaos het resultaat is. Neem de problemen dit winterse weekend rond het spoor. Via de nieuwsberichten en de eigen NS site verkondigen dat het treinverkeer weer bijna normaal is, terwijl er in de Randstad het halve weekend geen treinen meer reden en duizenden mensen stonden te kleumen op de perrons. Ze zijn daar bij de NS de splitsing met Prorail nooit te boven gekomen. En elke medewerker die verstand had van het spoor, is in de loop der jaren weggelopen of weggesaneerd.

De ondernemers van Novasole dachten dit soort problemen voor te zijn en bespraken ruim van te voren de plaatsing van de panelen op mijn huis met de verantwoordelijk gemeenteambtenaren. Die begrepen dat het niet de bedoeling van de regeling is de plaatsing te belemmeren en zouden de regels naar de geest interpreteren. Begin november was de regeling van kracht en werd onze aanvraag en bewijsvoering ingediend. Dat hebben we vervolgens nog een keer kunnen herhalen want de aanvraag was wel op het gemeentehuis aangekomen, maar daar kwijtgeraakt. Half november werden op uiterst professionele wijze de panelen gemonteerd. Dat kon allemaal nog mooi met dank aan het milde najaarsweer. Op 1 december kwam de voorlopige ‘beschikking’ binnen dat we voor subsidie in aanmerking kwamen.

Na het toezenden van wat betaalde rekeningen kwam vorige week een keurig briefje van de gemeente dat we de panelen volgens hen te vroeg gemonteerd hadden en dus niet voor subsidie in aanmerking komen. Het gaat slechts om 15% van het investeringsbedrag, maar om de beleving compleet te maken, gaan we nu de bezwaarprocedure in.

Ik vind het natuurlijk geweldig dat de gemeente Den Haag lokale duurzame energie stimuleert. Maar het ziet er voorlopig naar uit dat er de komende maanden even geen zonnepanelen in de Haagse regio bijgeplaatst worden. Zoals de jongens van Novasole de gemeenteambtenaren al uitgelegd hebben, is het in de winter onmogelijk veilig op het dak te werken. De regeling, in deze vorm, leidt tot vertraging van alle goede voornemens.

Ondertussen staan mijn paneeltjes geduldig stroom op te wekken. Elke dag kijk ik even op de zonnemeter. Deze dagen recordwaarden van 10 kilowattuur per dag gemeten. Een prachtige bolvormige opbrengstgrafiek. Ondanks de korte dagen geven de panelen geweldig veel power. Door de lage temperatuur wordt licht zeer efficiënt, met een hoog rendement, omgezet in stroom. Een en ander geholpen door het vele, ook indirecte, zonlicht. Sinds de installatie is dat volgens mijn metertje nu zo’n 275 KWh in totaal. Ondanks de korte winterdagen wekken we dus al bijna 50% van de stroom zelf op.

Goede kans dat we over de prognose van 60% heen gaan. Dat kun je helaas, van in massa geïnstalleerde panelen, niet altijd zeggen. De opbrengsten vallen door onzorgvuldige keuze of installatie nogal eens tegen. Opnieuw een pleidooi voor groen en innovatief vakmanschap, zullen we maar zeggen. De winterzon betovert veel, maar niet alles…

Marcel Schuttelaar

10 KWh op een winterse dag

± 20m², het dak na installatie