Leiderschap

Ik ben geen fan van Rita Verdonk. Dat zal u niet verbazen. Ik kan wel enige bewondering voelen voor haar ‘outspoken performance’, maar ik heb niet zoveel met populisten. Ze leiden wel tot prachtig tv-spektakel, iets wat ik een beetje miste sinds de dood van Pim Fortuyn. Want met Rutte, Bos, Balkenende, Rouvoet en Marijnissen is het beschaafd, maar zelden echt spannend. De enige dissonant is Jan Pronk, Wilders nemen we niet serieus, blijft over Rita!

Het was ouderwets spannend. Via radio en tv was het drama goed te volgen. Rita had dinsdagavond twee bevriende journalisten opgetrommeld en gaf tijdens een diner af op Rutte en de VVD. Zoals gepland leidde dit de volgende ochtend tot heldere koppen in de krant. Rutte vond dit de bekende druppel en besloot in samenspraak met Henk Kamp en het grootste deel van de fractie dat Rita haar plaats in moest leveren. Interessant is vervolgens het PR spel dat zich ontwikkelt. Er is weinig toeval in krant en op tv!! Let ook op de timing, enkele dagen voor het partijcongres. Publiciteit, in overvloed, verzekerd. Goed voor Rita’s marktwaarde.

Na haar uitspraken in de media besloot Rita in de slachtofferrol te kruipen. Haar woordvoerder Sinke en spindoctor Van de Linde hebben haar ongetwijfeld geadviseerd uit de media te blijven. Rita stamelde alleen maar dat ze het heel erg vond, ze hield van de VVD, ze moest nadenken en verwerken…, het had haar overvallen. Sinke kreeg de rol van ‘bad guy’. Hij hekelde Rutte op slimme wijze. Met zijn besluit had Rutte de VVD in een crisis gestort. Een goed leider zou dit hebben voorkomen. Rutte moest dus weg. In tientallen interviews werd dit mission statement neergezet. Knap, want Rutte moest zich continu verdedigen of hij wel de juiste leider was. Met een VVD in crisis een bijna onmogelijke taak. Er was nauwelijks aandacht in de media voor de directe aanleiding van de crisis. Knap geregisseerd. De media versterkten dit effect door polls te houden die Rita’s ‘partij’ 27 zetels toekenden. De tweede partij van Nederland.

Tijdens het congres had Rita nog een troef in handen. Wiegel. Het erelid speelde een andere, briljante troefkaart. Rita’s 27 zetels en haar populariteit waren zo belangrijk voor de VVD dat er bemiddeld moest worden. “Hij die tegen bemiddeling is, laadt een grote verantwoordelijkheid op zijn schouders”. Instemmen met bemiddeling had het einde van Rutte en een groot deel van de fractie betekend. Wiegel formuleerde zijn motie van afkeuring op bijna niet af te keuren wijze. Maar Bolkestein was briljant. Hij deed wat ieder normaal mens zou doen. Terug verwijzen naar de oorzaak die in de media hype vergeten was. Hij is en was een Rita fan. Maar ook idolen moeten zich aan spelregels houden. Ook Rita. ‘Regels zijn immers regels’. “Ze heeft kennelijk die tweede plaats nooit kunnen verkroppen”. De media moesten erkennen dat Rutte een geweldig betoog hield om de leden te overtuigen. En besloten de credits te schenken aan Bolkestein, een kwestie van leiderschap. Wordt vervolgd. Vanmiddag Wiegel in Buitenhof.

Kijken wat het kamp Verdonk nog voor troeven beschikbaar heeft.

Marcel Schuttelaar