Veiligheid van groenten en fruit

Persoonlijke visie van een toxicoloog

In het programma van Tros Radar op maandag 10 december en in diverse kranten de dag erna waarschuwen drie organisaties te weten Natuur en Milieu, Milieudefensie en Goede Waar en Co voor de aanwezigheid van gewasbeschermingsmiddelen op groenten en fruit. Onder het mom van voedselveiligheid streven zij over het hoofd van de consument naar de afschaffing van gewasbeschermingsmiddelen van chemische afkomst. Moet de consument zich nu echt zorgen maken?

Chemische gewasbeschermingsmiddelen zijn giftig. Net als trouwens medicijnen, biologische gewasbeschermingsmiddelen, alcohol en zelfs water. De clou is dat de hoeveelheid bepaalt of iets schadelijk is of niet. Te veel water is dodelijk, net als te veel van de andere genoemde voorbeelden. Daarom wordt voor toestemming van het gebruik van deze producten de veiligheid getest, wordt er beschreven hoe je ze moet gebruiken en worden er controles uitgevoerd om te kijken of de gebruiksregels worden nageleefd.

Gewasbeschermingsmiddelen maken het mogelijk dat op kleine oppervlaktes grote hoeveelheden kwalitatief goede producten geteeld kunnen worden. Zonder deze middelen is de opbrengst per hectare lager en hebben we dus meer land nodig om dezelfde hoeveelheid te produceren. Land wat nu behouden kan blijven voor bijvoorbeeld natuurgebied. De vraag is dus of deze actie het milieu ten goede komt.

Daarnaast weten we allemaal dat het eten van veel groenten en fruit goed is om diverse ziektes te voorkomen. De meeste mensen eten hiervan aanzienlijk minder dan de aanbevolen hoeveelheid. Het roepen over gif in groenten en fruit zal de consumptie ervan niet bevorderen. Dit zal op den duur tot meer ziektegevallen kunnen leiden.

Ik ben voorstander van verantwoord omgaan met het milieu. Toepassing van gewasbeschermingsmiddelen volgens de regels en het streven naar minder gebruik past daar in. In de helft van de Nederlandse groenten en fruit wordt trouwens geen spoortje van een gewasbeschermingsmiddel aangetroffen. Het stimuleren van groente- en fruitconsumptie moet ook nagestreefd worden in het kader van ziektepreventie. Indien de drie organisaties het milieu willen verbeteren, denk ik dat ze zich beter kunnen richten op de echt relevante milieuaspecten zoals de effecten van het wel of niet gebruiken van gewasbeschermingsmiddelen op flora, fauna, landgebruik en op CO₂ emissie. Op die basis kunnen ze beter onderbouwde adviezen geven. De nu gevoerde discussie over voedselveiligheid is mijns inziens ongepast. De voordelen van het eten van groenten en fruit wegen ruimschoots op tegen eventuele risico’s van mogelijk aanwezige residuen van gewasbeschermingsmiddelen.

Léon Jansen, senior adviseur

bekijk de aflevering