Ook een debat bijwonen?

“Duurzaamheid gaat niet over minder slecht produceren, maar over effectiviteit. Wat kunnen we goed doen? Kunnen we iets creëren wat positief bijdraagt? Alleen al die simpele vraag kan leiden tot breakthrough innovaties”. Een uitspraak van Ingrid Zeegers, directeur Duurzame Business Ontwikkeling van Philips, gisteren tijdens het tweede Maatschappelijk Café van Schuttelaar & Partners in Nieuwspoort te Den Haag.

Ongeveer 90 mensen waren aanwezig bij het debat “Duurzaam Inkopen: impuls voor groene innovaties of nieuwe bureaucratie?” Ze gingen met elkaar in discussie of de vraag van de overheid aanbieders daadwerkelijk verleidt tot groene innovaties. Diverse experts legden de nadruk op samenwerking. “De basis ligt er met dit duurzaam inkoopbeleid, maar in dialoog moeten er nog grote sprongen gemaakt worden”

De prijs voor beste debater van de avond werd uitgereikt aan Tony Huijgen van de Hotelgroep. Met zijn pleidooi dat “goedkoper nooit de leidraad mag zijn en dat we met zijn allen aan de toekomst moeten denken”, legde hij volgens de juryvoorzitter Suzanne van der Pijll (Schuttelaar & Partners) de nadruk op visie en hoop.

Sprekers

Kees Clement

Senior coördinator Duurzaam Inkopen van het Ministerie van VROM

Louise Vet

Directeur Nederlands Instituut voor Ecologie

Hans Velt

Adviseur Duurzaam Inkopen Servicedienst Rotterdam

Froukje Anne Karsten

Beleidsmedewerker Dienst Milieu en Bouwtoezicht, gemeente Amsterdam

Ingrid Zeegers

Directeur Duurzame Business Ontwikkeling Philips

Als overheid betalen we een goede prijs voor onze producten, dus kunnen we naast kwaliteitseisen ook eisen aan duurzaamheid en milieu stellen. Met de criteria voor eisen is de bodem in de markt gelegd. Kernpunt is dat met deze criteria het proces van duurzaam inkopen op gang is gekomen. Een dilemma bij het samenstellen van de criteria is het verschil in verwachtingen. De inkoper heeft een voorkeur voor zoveel mogelijk criteria. Dat is gemakkelijk afvinken. Aanbieders geven daarentegen juist aan dat zij liever procesafspraken en een langetermijnperspectief hebben. Onze uitdaging is om die criteria te ontwikkelen, waar beiden zich in kunnen vinden.

In de natuur bestaat geen afval. We leven nu in een systeem van take, make en waste, waarmee de grondstoffen opraken. Koper zal nog zo’n 40 jaar meegaan, uranium 20 jaar. We moeten het anders gaan doen. Dat kan via een gedragsverandering, maar ik denk dat we beter de productieprocessen moeten veranderen. En dit vanuit het principe dat de kwaliteit de norm is en niet de norm de kwaliteit.

We gaan in Rotterdam voor 75% duurzaam inkopen in 2010 en we zijn goed op weg. Duurzaam inkopen is een onomkeerbaar proces en een essentieel onderdeel van kwaliteit. Beleid is belangrijk. Veel mensen dragen duurzaam inkopen met enthousiasme, maar voor een ander deel zijn er mensen die het minder belangrijk achten. Dan heb je beleid nodig om zaken af te dwingen.
Voor Rotterdam is ook het sociale aspect van duurzaamheid belangrijk. We hebben al jaren een social return of investment. 5% van de opdrachtsom besteden we aan langdurig werklozen of stageplekken. In de catering en de beveiliging is dit een groot succes.

De uitdaging ligt daar waar de inkoop het grootst is. Het gaat dan om werven, grond en waterbouw, de GWW sector. Daar wordt enorm veel aanbesteed en gaat het om de laagste prijs en een strakke planning. Duurzaam aanbesteden komt als laatste. Dat is de realiteit. Duurzaamheid moet bewijsbaar, tastbaar en meetbaar zijn. Nadat in april 2009 de criteria beschikbaar werden, hebben we veel discussie gehad. Wat stelt het nou voor, het is eerder achteruit dan vooruit. Toch levert de discussie veel goeds op. We doen al veel, alleen we hebben het nooit als duurzaamheid benoemd. Het begint nu pas, we moeten verder en als Amsterdam willen we die handschoen oppakken.

Een presentatie van Michael Braungart bij Philips heeft meer dan 50 mensen bij Philips ertoe bewogen om met 9 innovatieve cases aan de slag te gaan. Samen iets creëren wat positief bijdraagt. En dit heeft geleid tot breaktrough innovaties. Het gaat om een inspirerende visie en een helder uitgangpunt. We gaan voor kwaliteit, voor een positieve indruk. Samenwerken en continue doorredeneren wat het betekent. We zijn met onze inkopers gaan praten en kwamen erachter dat wij die negatief aanstuurden. Het was een innovatie op zichzelf om te vragen om met ons mee te denken, zodat we samen iets positiefs kunnen creëren.