“Er is niet één ultiem model voor de best passende veehouderij in Nederland, maar dat het over een andere boeg moet, dat is wel duidelijk”. Met deze uitspraak opende Martin Scholten, directeur van de Animal Science Group van Wageningen University & Research Centre, op 17 mei 2011 het Maatschappelijke Café met als thema “Kan veehouderij zorgvuldig?”.

Het debat was het eerste in de reeks Maatschappelijke Cafés “Waar laten we de koe, de kip en het varken?”, georganiseerd door Schuttelaar & Partners, in samenwerking met de ZLTO, Pfizer Animal Health, Wageningen UR en KLV Wageningen Alumni Network. Onder voorzitterschap van Kees-Jaap Hin, strategisch adviseur bij Schuttelaar & Partners, bogen ruim 150 aanwezigen uit de agrarische sector, wetenschap, (semi-)overheid en het bedrijfsleven zich over de vraag “Kan veehouderij zorgvuldig?” en bediscussieerden de kansen en bedreigingen voor de sector op het gebied van ecologie, volksgezondheid en economische ontwikkeling.

Als beste debater werd Annechien ten Have van LTO verkozen. Over het grootschalig huisvesten van dieren zei zij: “Het houden van dieren is in goede handen bij onze Nederlandse veehouderij. Het gaat niet om groot- of kleinschalig, maar om wat je doet en welk verhaal je vertelt. Als je een mooi, groot bedrijf hebt met een goed verhaal, willen mensen gerust je vlees eten.”

Sprekers

Martin Scholten

Algemeen directeur, Animal Sciences Group Wageningen UR

Bert van den Berg

Senior Beleidsmedewerker Veehouderij, Dierenbescherming

Paul Jansen

Director Corporate Public Affairs Agri, Vion Food Group

Hans Alders

Leider maatschappelijk debat megastallen

“De Nederlandse veehouderij is succesvol, maar het lijkt erop dat we struikelen over ons succes. Wil je op het gebied van diergezondheid, dierenwelzijn en milieu meters maken, dan heb je ook meters nodig. Dat wil zeggen, ruimte voor innovatie en opschaling omwille van de slag naar zorgvuldige veehouderij. Maar juist bij die opschaling wringt het, omdat dit vroeger gelijk stond aan kostprijsreductie. Waarom gooien we het niet over een heel andere boeg? Waarin we zonder concessies op basis van vier basiswaarden gaan produceren: veilig, met het dier centraal, zonder overlast en toekomstbestendig.”

“Een zorgvuldige veehouderij kan alleen in een andere economische context. Je kan het bedrijfsleven indelen in twee bedrijfstakken. Bedrijfstakken die zich voornamelijk op meerwaarde profileren en bedrijfstakken die erg kostprijsgedreven zijn. Tot deze laatste behoort de veehouderij. Vlees en zuivel worden nauwelijks op sfeer en kwaliteit vermarkt, maar zijn spotgoedkoop en elke week in de aanbieding. Het opzetten van een tussensegment met meer aandacht voor dierenwelzijn, naar het voorbeeld van de invoering van de groepshuisvesting in de kalverhouderij, wordt gesteund door de Dierenbescherming. Wij streven ernaar om stapsgewijs het dierenwelzijn op een marktconforme manier te verhogen.”

“Zorgvuldig consumeren is de aanjager voor zorgvuldig produceren. De vraag is niet of de productie zorgvuldiger kan, want daar kunnen we simpel ‘ja’ op zeggen. De vraag is echter hoe wij met elkaar marktwerking kunnen organiseren, om consumenten tot zorgvuldig consumeren aan te zetten. Slechts bij een klein deel van de consumenten zijn ‘duurzaamheid’ en ‘dierenwelzijn’ doorslaggevend in de aankoop van producten. Maar voor een groot gedeelte van de bevolking blijft ‘prijs’ de primaire prikkel. Het aanbod van producten met toegevoegde waarde is er, maar nu nog de vraag. Hoe krijgen we nieuwe marktgedreven concepten van niche naar norm? De supermarkten spelen een beslissende rol.”

“Zorgvuldig beleid vergt een zorgvuldige discussie. In het debat over de plaats van de veehouderij in Nederland is er aan beide kanten maar een kleine groep met een zeer uitgesproken mening. Een zeer grote groep is bewegend. De betrokkenheid van burgers is groot, maar de voorstelling van hoe de veehouderij er vandaag de dag uitziet is beperkt. Met behulp van internet, burgerpanels en een stakeholderdialoog gaan we met elkaar in discussie en proberen we een toekomstbeeld te vormen. Er zijn drie beelden geschetst: de concurrerende veehouderij met het accent op de economische betekenis van de sector, de toekomstbestendige veehouderij met het accent op duurzame ontwikkeling en als laatste de zorgzame veehouderij met het accent op nichemarkten. In de komende weken zullen we helder krijgen waar de meeste support zal liggen.”