Contact

Zeestraat 84
2518 AD Den Haag

Andere vestigingen ›

Marcel Schuttelaar

2020 'In de mist' | Deel 1

Excuus, maar ik heb me een paar maanden stilgehouden. En wat afgesloten van de COVID-19 gekte in de media. Een Belgische vriend van me stelde een heldere diagnose van het vaderlandse debat. ‘Jullie discussiëren letterlijk alles dood, dat schiet niet op met Corona’. Dat was al tijdens de eerste golf. En dat is er later niet veel beter op geworden. Vandaar, mijn radiostilte. Maar voor een terugblik op 2020, kun je niet om het onderwerp heen.

Mediageweld

Ik ben wel benieuwd wat historici, sociologen en psychiaters over een aantal decennia concluderen als ze zich door de berg mediageweld van 2020 worstelen. Ik kan me niet heugen dat één onderwerp ooit zo lang en heftig het nieuws domineerde. Al, zo moet gezegd worden, een verliezend president uit de VS komt daar dicht bij. “The loser takes it all.” Nu al 25 keer, zo tegen de kerst, reflecteer ik op het voorbije jaar. Zo bizar heb ik het nog niet beleefd. Dat maakt het niet eenvoudig ergens te beginnen. Dus maar een beetje chronologisch.

Een vliegende start

Het eerste kwartaal van het jaar stond voor mij in het teken van ons 25-jarig jubileum. Een gaaf debat in Nieuwspoort over onze maatschappelijke opgave voor de komende decennia. Hartverwarmende reacties van relaties. Trots op al die stichtingen, bedrijven en projecten die we in de versnelling hebben mogen zetten. Dat is immers ons credo. Stop de flauwekul en laten we haast maken de grote vraagstukken echt op te lossen. Voor ze ons oplossen. En daar business van maken, een beetje preventief omdenken dus.

Dichtlassen

Op de achtergrond rommelde het Coronavirus in China. Maar we hebben kennelijk nog een beetje een achterlijke blik op dat ‘continent’. Er gingen geen alarmbellen af toen hele steden op slot gingen, we vonden het vooral curieus. Het beeld van bewoners in appartementen waarvan de deuren dichtgelast werden, bevestigde ons beeld dat de beschaving daar nog pril is. Kortom, het virus werd niet erg serieus genomen. De beurs ging naar een all time high. 

Heilige vakanties

In februari werden we getrakteerd op bloedstollende beelden uit Bergamo. Een verpleegster van een lokaal ziekenhuis postte een dramatisch filmpje. Ik schat dat ik haar een keer of twintig gezien heb. Of meer. Gemonteerd in allerlei praatprogramma’s om de ernst van de pandemie te onderstrepen. Ondertussen gingen bij ons de wintersportvakanties naar Noord-Italië en Zuid-Oostenrijk gewoon door, want vakanties zijn heilig. En Italië is ver weg en het virus was volgens de WHO misschien wel niet zo besmettelijk. Het is overigens al die maanden erna nooit gelukt de in- en uitstroom van toeristen veilig te regelen... Mijn pakketje aandelen maar verkocht. Dat kon niet goed gaan. 

Op slot

Half maart ging het land intelligent op slot. En crashten de beurzen. Ik heb vroeger wat epidemio gedaan en kwam al rekenend makkelijk op 50.000 tot 100.000 doden, in een paar maanden tijd wel te verstaan. Dus die groepsimmuniteit waar Rutte in het begin aan refereerde leek me niet zo’n slim idee. Zeker niet met een publieke sector die compleet verwaarloosd is. De liberaliseringsgolf van de laatste 25 jaar heeft ook de GGD’s, de ouderenzorg en het ziekenhuiswezen aardig te pakken genomen. In Den Haag zijn de laatste vijf jaar 2 grote, populaire ziekenhuizen gesloten, ondanks echte boosheid bij de burgerij. De pandemie maakte het resultaat van dit proces pijnlijk zichtbaar.

Volgzaam

Al voer Rutte in maart en april in de mist, hij deed dat best goed. Niet gestuurd door lobby’s en belangengroepen, want ook die werden overvallen. Alles wat hij zei, oogde eerlijk en betrokken. En dan is het volk volgzaam. Geframed door een ongekende stroom talkshows en dramatische rapportages over één ziekte. Dit zou je eens over de 45.000 sterftegevallen aan kanker moeten doen. Jaarlijks. Dat geeft nog eens lekkere beelden, zei mij een klinisch psycholoog. 

Gekkigheid

Ik was in ieder geval de eerste twee weken zo gek de drie kranten die ik ’s ochtends in de bus kreeg met een desinfecterend doekje af te nemen. Ik schaam me er nu een beetje voor. En zo koos eenieder zijn route in de chaos. Wc-papier hamsteren, boodschappen buiten laten staan, potten vol desinfectiegel en wegwerphandschoenen. Mondkapjes waren nauwelijks te krijgen, daar kwam Feike Sijbesma als speciaal gezant voor. Een paar miljoen mensen zaten of werkten thuis. Zij kregen loon van de staat of via de NOW en hadden alle tijd voor deze gekkigheid. Ongeveer de helft van de werknemers werkten op de werkvloer, onzichtbaar, gewoon door. Op hoop van zegen. Gelukkig maar, want zonder hun inzet zou de vaderlandse samenleving gestrand zijn in de mist.  

 

Dit is deel 1 van mijn terugblik op 2020, tot de kerst volgt er elke week een nieuw deel.