Contact

Zeestraat 84
2518 AD Den Haag

Andere vestigingen ›

Marcel Schuttelaar

Alles en niets

Wil je deze column liever luisteren? Dat kan via Spotify of Apple Podcasts

Na twee jaar de covid-dans ontsprongen te zijn, bleef mijn zelftest streepje eindelijk steken op de t. Ik kon na dertig keer testen met een c, niet geloven dat ik geen fout had gemaakt. De tweede test bevestigde de eerste. Dus Omikron, naar buiten in de zon. In combinatie met het toen prachtige lenteweer gaf dat de gelegenheid weer eens een boek te lezen. ‘Zuurstofschuld’ van Toine Heijmans. Volkskrant journalist en zeiler, met kennelijk ook een zwak voor de bergen. 

Persoonlijk vind ik bergen vooral hoog en afstandelijk. Maar de roman van Toine trekt je de wereld van het alpinisme in. Twee klimvrienden die jarenlang oefenen op de pijlers van een brug en vervolgens de Alpen en de Himalaya veroveren. Waarbij klimmen gaandeweg van hobby ‘a way of life’ wordt. Dit gelardeerd met ervaringen en gedachten van beroemde klimmers uit het verleden. Vaak gestorven in het streven naar onsterfelijkheid. Lui lezend nam ik de heftige historie van het klimmen tot me. Tochten die eindigen op de top, in het niets, want er is niets meer om naar op te kijken. “Maar het was een mooie dag om boven op mijn laatste berg te staan…”

Dat is, denk ik, de kern van het boek. Het trekt je een manier van leven in die krachtig en nietig is tegelijkertijd. Vrijheid en spijkerharde begrenzingen. ‘Wat de bergen met de mens doen en wat de mens met de bergen doet, daar gaat het om. Ik voelde me niet meer dan een fruitvlieg op een miljarden jaren oude bergwand...’ Een roman, maar journalistiek geschreven. Feit en fictie door elkaar gesponnen tot een spannende pageturner maar vooral reflectief, tot gedachten stemmend…

Ik sprak een vriend van me, een bekende groene activist. Of hij een beetje tevreden was met zijn bekendheid en de resultaten van zijn acties? Op zijn 67e nog steeds actief om het land duidelijk te maken dat we veel krachtiger moeten ingrijpen om te voorkomen dat de planeet zich tegen ons keert. Terugkijkend vond hij dat hij zich te redelijk had opgesteld. “Ik had er harder in moeten gaan, we hebben decennia laten liggen.” Veertig jaar terug was ook al duidelijk wat er moest gebeuren. Er zijn momenten geweest dat we het succes voor het grijpen hadden, maar dan verdampte dat weer door politiek geneuzel. Hij was betrokken bij geweldige groene innovaties, maar volstrekt niet optimistisch. Triomf en teleurstelling liggen dicht bij elkaar. 

Er zijn altijd meerdere werkelijkheden. Eén van mijn leukste activiteiten nu is het inspireren van jonge collega’s. Bijvoorbeeld tijdens trainingen en ‘vraag maar raak’ sessies. Een terugkerende vraag is hoe je als individu om moet gaan met de missie van ons bureau. De wereld groener en gezonder maken. Kun je als individu wel bijdragen, heeft dat überhaupt zin, is dat niet op voorhand intekenen op verlies? Anderzijds zie ik jongeren die zo gedreven actief zijn, dat je je afvraagt of er wel ruimte voor reflectie, voor genieten is. Of ze zo niet voorsorteren op een onvermijdelijke burn-out. 

Dat is het boeiende aan ons bestaan. We zijn belangrijk en onbelangrijk tegelijkertijd. Ieder heeft zijn eigen manier om zijn hoofd leeg te krijgen. Als ik dingen te belangrijk dreig te vinden, loop ik een stukje langs zee. Die blijft immers golven, lang nadat mijn beslommeringen zijn verdampt. Het is een eindeloos laveren tussen de ongelofelijke prestaties van een persoon als Elon Musk en de totale relativering van het individu in het boeddhisme. Kortom, we doen succesvol ons best en het is zelden genoeg. We begonnen de vergroening met enkelen, zijn nu met miljoenen, maar er zijn 7,7 miljard bewoners op deze planeet. We zijn in staat een berg te beklimmen, maar het blijft onveranderlijk een berg. Alles en niets en daar mee omgaan!