Contact

Zeestraat 84
2518 AD Den Haag

Andere vestigingen ›

Marcel Schuttelaar

Gevaarlijke geraniums

De zaal zat geboeid te luisteren. Jan Terlouw (89) oogde breekbaar. Hij kon de vragen uit de zaal slecht verstaan. Maar onverstoorbaar verkondigde hij zijn missie. Zuiniger omgaan met de planeet en socialer naar en met elkaar. De politiek moet zijn rol herpakken. Hij maakte zich zorgen over de toekomst van zijn kleinkinderen. Memoreerde voor vermoedelijk de duizendste keer het verjaardagscadeautje dat hij van Matthijs van Nieuwkerk kreeg. Exact 7 minuten vrij in te vullen zendtijd in De Wereld Draait Door. Waarin hij het ‘touwtje uit de brievenbus’ landelijke bekendheid gaf. Als herinnering aan ‘toen geluk nog heel gewoon was’ en als leidraad voor een toekomst met verbinding en vertrouwen.

Orgie

Het is vijf uur in de ochtend. Raam open, het is heerlijk buiten. De ochtendschemering verbleekt. Zo uit mijn bed achter de laptop gestapt. Er moet nog wat uit mijn hoofd, voor we met vakantie kunnen. Ik heb, op twee weekjes Friesland na, niets gepland. Met de kerst vermoedde ik al dat het deze zomer lastig zou worden. Maar ik had de stupiditeit van beleid en politiek onderschat. Eind juni dacht ik ‘een hartverzakking te krijgen’ toen disco’s en nachtleven weer volledig opengingen. Het startschot voor twee weken carnaval, een flirt met de uiterst besmettelijke Deltavariant. Zoals een klant van me zei: “Het had in het café trekjes van een orgie. We deden een weekendje Maastricht. Nog nooit zoveel borsten tegen me aangedrukt gevoeld.” Zijn foto’s tonen een stampvolle kroeg met een uitzinnig publiek. 

Twee juli weken

Dat doet natuurlijk pijn. Na anderhalf jaar voorzichtig manoeuvreren konden we weer naar het werk. Zouden universiteiten/beroep onderwijs in het nieuwe academisch jaar weer studenten ontvangen. Konden we die 330.000 gemiste operaties inhalen. Ik zie heel veel medische ellende in mijn omgeving door een haperende zorg. Maar helaas, in twee juli weken telde ik rondom me vijf keer meer covid positieven en in quarantaine geplaatsten dan in de hele anderhalf jaar daarvoor. 

Fair Trade stimuli

Naast de fysieke ellende maak ik me vooral druk over het effect op het maatschappelijk verband. Dat is kwetsbaar. Net als de Tweede Kamer valt ook de samenleving in toenemende mate in groepen uiteen. Groepen die volledig naast elkaar bestaan. Zo is Den Haag het gevoel kwijt voor groepen die QR-codes vervalsen, besmet het café in duiken of toch op vakantie gaan. En maakte de liquidatie van Peter R. de Vries pijnlijk duidelijk dat we gemakshalve onze ogen sluiten voor een bedrijfstak met een omzet van tientallen miljarden. Wel Fair Trade koffie, maar ook de nacht doordansen op stimuli die geproduceerd worden in een keten vol afpersing en geweld. 

Onvoorspelbaarheid troef

Corona heeft een sterk atomiserend effect op de samenleving. Je kan iedereen bereiken maar hebt nauwelijks contact. Zoals in een treincoupé waar eenieder naar haar eigen iPhone tuurt. Datzelfde zie je op het werk. Er wordt geweldig efficiënt gewerkt als het gaat om standaard klussen. Maar wil je een nieuwe weg inslaan, heb je zo’n inspiratie/transpiratie project, dan werkt dit minder. Veel directeuren die ik spreek zijn dan ook doodop, om de tent verbonden en aan het draaien te houden. Te reageren op de heftige problemen van alledag. Geen personeel, geen voorraad, stijgende prijzen, een heftig schommelende vraag. Onvoorspelbaarheid troef. Het is knap hoe de samenleving doordraait in deze vervreemdende tijd, maar we zijn een eind afgedwaald van het ideaalbeeld van Jan Terlouw. 

Kwetsbaar

De verbinding zat vroeger in de kerk waar je vanaf je geboorte toe behoorde. Je politieke kleur, of je lid was van een vakbond. De bedrijfsgroep. De regio waar je woonde. Het was sterk verzuild maar toch ook verbonden. Met als achtervang sterk georganiseerd club- en buurthuiswerk en een op menselijke maat geschoeide zorg. Dat is grotendeels verdampt en gesaneerd in de liberale tijdgeest van de afgelopen twintig jaar. De participatieve samenleving was het antwoord van de politiek. Vrijwilligers en pensionado’s zouden voorkomen dat mensen uit het systeem zouden vallen. Gratis en op eigen kracht. Dat werkte hooguit een beetje. Corona heeft juist die inzet midscheeps geraakt. Voedselbank Haaglanden, goed voor maaltijden voor 4000 huishoudens elke week, schreeuwt om vrijwilligers. En zo bijna elke vereniging of club. Ook de meeste politieke partijen hebben nauwelijks meer leden. Onze democratie is zo een kwetsbare bestuursvorm. 

Pensioen

Iemand in de zaal vroeg Jan Terlouw wat hij zou doen als hij nu, in deze tijd, weer 40 jaar oud zou zijn. “Meteen weer de politiek in” meldde Jan resoluut. “We hebben dat als samenleving dringend nodig. Er zijn meerdere maatschappelijke crises die erom vragen aangepakt te worden.” Ik dacht even aan al die pensionado’s en vrijgestelden die ik ken. Die hun dagen slijten op golfbanen en in tweede of derde huizen. Genietend van en snel wegzakkend in hun ‘welverdiende’ rust. Ik stond op. “Jan, ik wil je graag complimenteren met je continue inzet tot op hoge leeftijd. Inspirerend. Ik zie in mijn omgeving vooral veel mensen verschrompelen achter de geraniums.” Jan verwees onmiddellijk naar de 78-jarige Joe Biden. En terwijl hij het applaus van het publiek in ontvangst nam: “Ja, Schuttelaar, er is geen enkele reden om met pensioen te gaan. Geraniums zijn hele gevaarlijke planten.”