Onderzoek dat doorwerkt in beleid
De inzichten uit het onderzoek zijn door het Ministerie van LVVN gedeeld met de Tweede Kamer en benut in Kamerbrieven van Femke Wiersma (september 2025). De resultaten bieden beleidsmakers beter inzicht in hoe bovenwettelijke duurzaamheidseisen vanuit de markt doorwerken in de praktijk van Nederlandse primaire producenten en ondersteunen de verdere ontwikkeling van beleid rond doelsturing en transparantie in de voedselketen.
Van systeemanalyse naar keteninzicht
Om inzicht te krijgen in bovenwettelijke duurzaamheidseisen in de Nederlandse landbouw startten we met een deskstudie naar het Nederlandse voedselsysteem. We brachten de verhoudingen tussen verschillende marktpartijen in kaart en analyseerden welke duurzaamheidseisen aan primaire producenten worden gesteld en aan welke maatschappelijke doelen deze bijdragen, zoals klimaat en dierenwelzijn. Daarbij identificeerden we twee belangrijke vormen van bovenwettelijke eisen: (top)keurmerken en kwaliteitssystemen. Deze systeemanalyse vormde de basis voor een beter begrip van hoe duurzaamheidseisen in de keten ontstaan en worden toegepast.
Verdieping via interviews met marktpartijen
De bevindingen uit de deskstudie hebben we vervolgens getoetst en verdiept via interviews met verschillende marktpartijen in de voedselketen. In deze gesprekken gingen we in op de motieven achter het stellen van bovenwettelijke duurzaamheidseisen en de praktische implicaties voor agrariërs. Daarbij besteedden we aandacht aan vragen rond uitvoerbaarheid, administratieve lasten en mogelijke beloningen voor producenten. Deze combinatie van analyse en ketendialoog leverde waardevolle inzichten op in de dynamiek tussen markt en beleid, en in de verschillen tussen doelsturing en middelsturing in de praktijk van de primaire sector.
Lees hier het volledige rapport:
De Kamerbrieven zijn hier te raadplegen: