Contact

Zeestraat 84
2518 AD Den Haag

Andere vestigingen ›

Marcel Schuttelaar

Verlangenverstrengeling

 

Springtij 2017

De flessen wijn raakten op. De sfeer tijdens het  slotdiner van Springtij steeg naar enthousiaste hoogte. Plots viel ergens het woord 'verlangenverstrengeling'. Ik weet niet precies waarom, maar het vormde voor mij dé metafoor voor de tone of voice van het event. Een verwarrend begrip vol associaties, positief en negatief. Ter plekke beloofd daar een column over te schrijven. Aldus.

Transities

Springtij kende dit jaar ruim 500 bezoekers. Jong en oud, arm en rijk, de elite en het voetvolk. Allen bezig met de gezondheid van onze planeet. En dat van haar bewoners. Ik was er voor de achtste keer, ditmaal gewoon als deelnemer.

In 2010 waren we vooral bezig met het uiten van onze bezorgdheid. Dat was dit jaar anders; nu leek iedereen in de actiemood. Transities van verschillende aard buitelden in duizelingwekkend tempo over elkaar. De transitie naar klimaatneutraal, de circulaire economie, de voedseltransitie, een andere inrichting van de Noordzee en het financiële systeem, nieuw leiderschap en het heruitvinden van de rol van de overheid.

Ontketend ondernemerschap

De adrenaline hield de jeugd niet enkel overeind tijdens hun feesten, maar vond ook een uitweg in een veelheid van startersprojecten en ideeën om de economie te vergroenen. Het reguliere bedrijfsleven presenteerde een reeks kostbare icoonprojecten: een energie-eiland op de Doggersbank, een duurzame dubbele snelweg voor elektrisch rijden, CO2-vriendelijke cementproductie in een solar magnetron en een diepwater vlieger die zeestromingen en eb & vloed benut voor energieproductie.

Er werd duidelijk geanticipeerd op de nieuwe budgetten voor de investeringsagenda van VNO, NL Next Level. Ook de multi’s lieten zich niet onbetuigd: het vergroenen van spoorwegen en in de basischemie worden op mega-schaal grondstof- en afvalkringlopen gesloten. Kortom, de verandering begint echt op stoom te komen. De baas van de werkgevers sprak treffend van “ontketend ondernemerschap”, iets wat acht jaar terug ondenkbaar zou zijn geweest. 

Verandering

Verandering verloopt zelden lineair, vaak disruptief en altijd verwarrend. Pas achteraf begint het duidelijk te worden. Verwarring was er ook bij veel deelnemers van Springtij. Een oude maat van me, een van de intelligentste groene mensen die ik ken, was wat somber. “We kennen tal van ecologische problemen al 40 jaar, maar intussen is onze uitgangssituatie tot op de dag van vandaag slechter aan het worden. We worden door het grillige klimaat straks overspoeld door migratiestromen van mensen die geen andere keus hebben dan vluchten.” Tegelijkertijd vond een voormalig hoogleraar dat we moesten ophouden met zeuren. “Natuurlijk zijn we veel te laat, maar ik krijg enorme energie van alle jongeren die ik hier heb mogen coachen.” 

Fred

Op een zonovergoten zaterdagochtend hield Fred, een social entrepreneur, een spiritueel betoog over het belang van verbinding met de bodem, de natuur en met elkaar. Ons kwetsbaar en vrouwelijker opstellen, leren luisteren en ons niet laten leiden door de dwingelandij van de iPhone en de iPad. We zaten in het zand op ’n duin met zicht op het schitterende wad. De meeste aanwezigen waren, zo leek het, in de ban van zijn betoog. Ik merkte dat het mijzelf moeite kostte om het te laten indalen. Kennelijk had ik de avond daarvoor wat te lang in de Groene Weide gezeten bij het optreden van Hessel en dochter Tess. Op datzelfde moment begon mijn iPhone onverwacht FaceTime geluiden te maken. Het lukte me eerst niet hem uit te krijgen. De rest van Freds verhaal....

Veganistisch

Verwarrend zijn ook de consequenties van de opkomst van het veganisme. Fietste je naast een jonge dame naar een workshop, bleek ze weer veganiste te zijn. Dé man met gevoel voor trends, Ruud Koornstra, meldde mij al 12 weken veganist te zijn. “Ik voel me zo gezond en geweldig.” Verbijsterd keek ik hem aan; altijd gedacht dat Ruud in de energietransitie zat. Dat belooft nog wat. De doelgroep vegetarisch leek op Springtij afgeschaft. Of vlees en vis óf helemaal geen dierlijke ingrediënten, dus veganistisch. Mijn zuivelvriend schrok zich een rotberoerte bij deze verandering. “Waar is de tijd dat we trots waren op melk?” Bij Unilever roken ze juist weer nieuwe marketingkansen voor margarine.

Geld als middel

Er waren zoals elk jaar tal van ontroerende momenten en nieuwe insights. Poolreizigster Bernice Notenboom werd op weg naar de boot nog net op tijd onderschept om de Wubbo Ockels Brandaris Prijs in ontvangst te nemen. Met gevaar voor eigen leven heeft zij de ontreddering van de Arctische wereld geagendeerd. Het mooiste insight voor mij kwam van een Spanjaard die niet eens in het programma stond (zie de onderstaande foto). Hij was wat lastig te verstaan. Hij had goed naar de SDGs gekeken en was tot de conclusie gekomen dat er een ‘fout’ in zat. SDG 8 staat voor Economic Growth. Economische groei is, zo betoogde hij, geen doel, maar een middel.

In een uiterst simpel plaatje legde hij uit dat de inzet van menskracht en natuurlijke bronnen niet tot doel moeten hebben meer geld en een hoger BNP te creëren. Geld en kennis zouden middelen moeten zijn met als doel een gezonde mens en een gezonde aarde. De afgelopen decennia is dit inzicht verdampt. De commons en de publieke zaak zijn stevig geërodeerd. Geld verdienen is tot heilig doel verheven. Die slinger moet weer terug. Springtij 2017 toonde aan dat hier hard aan gesjord wordt. Verlangenverstrengeling, geld verdienen met goede dingen. Zou Fred dit zo bedoeld hebben?

 


Bedankt voor je inschrijving!
Er is een ongeldig emailadres ingevuld. Terug