Contact

Zeestraat 84
2518 AD Den Haag

Andere vestigingen ›

Marcel Schuttelaar

Club van Rome 50 jaar | Tijdrit met de Aarde

Precies vijftig jaar geleden werd de ‘Club van Rome’ opgericht. Het rapport ‘Grenzen aan de Groei’ verscheen enkele jaren later en zorgde voor heftige commotie. In Nederland werd het boek uiterst succesvol gepromoot door Wouter van Dieren. Uiteindelijk zijn er wereldwijd 13 miljoen exemplaren verkocht en zijn er 800.000 artikelen over gepubliceerd. Wouter en strijdmakker Eric-Jan Tuininga vroegen mij onlangs hen te helpen een boekje te produceren met herinneringen aan vijftig jaar ‘Club van Rome’. Daartoe is een zestigtal mensen gevraagd wat dit boek in hun leven betekend heeft. Jan Terlouw, Ed Nijpels, Klaas van Egmond, Jacqueline Cramer, Lucas Reijnders, Jeroen van der Veer, Kees Zoeteman, Ruud Koornstra, Ad Melkert, Jan Paul van Soest en vele anderen hebben een bijdrage geleverd. Het is verrassend te lezen hoe groot de impact van het rapport was op hun dagelijks leven en hun gedachtegoed. In 60 korte columns trekt de historie van de duurzaamheidsbeweging voorbij. Niet altijd optimistisch, wel inspirerend. Het boek: Tijdrit met de Aarde 1968-2018, van ruim 200 pagina’s, geïllustreerd met cartoons uit die periode, is te bestellen bij Schuttelaar & Partners voor €10,- incl. verzendkosten.

Hieronder vindt u mijn bijdrage aan het boek Tijdrit met de Aarde. 

Gezonde mens in een gezonde wereld 

Het werd mij begin jaren zeventig duidelijk dat er een keerzijde zat aan de welvaartsexplosie van onze samenleving. Onze ouders, die de crisisjaren en de hongerwinter meegemaakt hadden, waren buitengewoon trots op wat ze bereikten. De eerste tv en auto, een vaatwasser, eindelijk een fatsoenlijke woning en de eerste vliegvakantie. Het eten werd in sneltreinvaart goedkoper door de introductie van een meer industriële vorm van landbouw. Er kwam ruimte voor luxe consumptie. Van wederopbouw naar welvaartsstaat verliep in pakweg een kwart eeuw. 

In de euforie van dit economische succes was het lastig de ecologische issues boven water te krijgen. Voor Rechts Nederland bestonden deze gewoon niet en Links was vooral geïnteresseerd in de verdeling van de nieuw verworven welvaart. Er waren slechts weinigen bezig de schadelijke effecten op milieu en onze gezondheid op de politieke en maatschappelijke radar te krijgen. 

Voor mij, student te Wageningen, waren een drietal boeken belangrijk richting te geven aan mijn onrustgevoelens. Als eerste, Dwarsliggers, een boekje geschreven door Wouter van Dieren. Over mensen die, soms tegen wil en dank, activist geworden waren om gevaren op het gebied van gezondheid en milieu te signaleren. Geïnspireerd door Ralph Nader, die als consumentenactivist de strijd met tal van multinationals had aangebonden. Dat maakte veel duidelijk, ik besloot activist te worden. 

Ik kwam naar Wageningen om Milieuhygiëne te gaan studeren. Het werd uiteindelijk Humane Voeding. Geïnspireerd door boek nummer twee; Lucas Reijnders, Voedsel in Nederland. Een felle aanklacht tegen de vervuiling en synthetisering van ons voedsel. Milieuvervuiling leidde ongemerkt tot ernstige contaminatie van ons eten. Uiterst lichtzinnig werden tijdens de productie van ons voedsel synthetische kleuren, geuren en andere stoffen toevoegd. In 15 jaar testen en onderzoek bij consumentenorganisaties hebben we alles aangetroffen; van dioxines tot cadmium en van weekmakers tot giftige oplosmiddelen. Het milieu was duidelijk bezig terug te slaan.

Boek nummer drie, Het rapport van de Club van Rome, maakte mij het verband tussen bevolkingsgroei, productie/consumptie en schade aan het ecosysteem duidelijk. En illustreerde dat er meer nodig is dan het terugdringen van de emissie van ecotoxische stoffen. Het rapport ademde voor mij de geest van onvermijdelijkheid. De aarde stevent na 2020 af op een collaps als gevolg van het ineenstorten van het ecosysteem door roofbouw en verstorende emissies. Ik ben een optimist, dus dat moesten we dus zien te voorkomen. In lijn met de drie boeken werd ik voedselactivist bij Milieudefensie. 

Ik heb altijd een wat ambivalente houding tegenover Het rapport van de Club van Rome gehad. Vooral vanwege de sombere ondertoon. En omdat ik positief ben over de mogelijkheid ecologische problemen smart technologisch op te lossen. Veel simpele problemen en contaminaties hebben we dan ook opgelost. Maar de essentie van veel issues uit het rapport staat nog recht overeind. Want ook al zijn nu miljoenen mensen actief ecologische issues aan te pakken. We koersen nog steeds af op een collaps van het ecosysteem. 

De macht van de oude economie blijkt buitengewoon groot. De geneugten van de fossiele economie blijvend uitnodigend. En de liberaliseringsgolf van de afgelopen decennia heeft de rol van de overheid als hoeder van de Commons, compleet uitgehold. Zonder inzet door overheden van gerichte financiële instrumenten is het dweilen met de kraan open. De laatste jaren begin ik steeds meer te onderkennen dat de inzet van smart technologie wel moet passen in de wetten van ecosysteem aarde. Waarin alles met elkaar verbonden is. Een kernpunt uit het rapport. Time is running out. Gezond leven kan enkel op een gezonde aarde. 


Deze column kunt u ook vinden in het boek Tijdrit met de Aarde

Lees hier een uitgebreide recensie over het boek op de website van P+.


Bedankt voor je inschrijving!
Er is een ongeldig emailadres ingevuld. Terug