Contact

Zeestraat 84
2518 AD Den Haag

Andere vestigingen ›

Marcel Schuttelaar

Springtij 2021: 99 maanden

Veel bezoekers van Springtij moesten wel weer even wennen. Van anderhalf jaar thuis achter het beeldscherm naar het life contact met 750 groene Springtijgangers. Culminerend in een swingende mensenmassa bij het concert van Typhoon. Getuige deze editie van Springtij, groeit en bloeit de groene beweging. Gevoed door het samenvallen van verschillende crises en de noodzaak van een grondige verbouwing van Nederland voor 2030.

 

Machteloosheid

Ik heb alle Springtij edities meegemaakt. Het geeft me jaarlijks een stukje reflectie over de kracht van de groene beweging en ik hou van Terschelling. De eerste edities, twaalf jaar terug, waren we vooral bezig te begrijpen wat er met het klimaat en de biodiversiteit aan de hand was. Kennisoverdracht en agendering stonden centraal. Elkaars hand vasthouden om weerstand te bieden tegen het gevoel van machteloosheid en onbegrip. Je kunt het je nu nauwelijks meer voorstellen, maar uitgenodigde klimaatwetenschappers werden bedreigd en hun carrières werden geblokkeerd. Springtij ontstond in de nadagen van de economische crisis. En dus in de hoogtij dagen van de liberalisering. De markt stond centraal, die zou alle issues in goede banen leiden. De lobby van de oude economie vertraagde effectief elk nationaal veranderingsbeleid. Tegelijk werd de kracht van de overheid vakkundig gesaneerd.

 

Menselijke maat

Je merkt dit soort erosie pas als zaken beginnen om te vallen. Het ligt niet alleen aan de personen en partijen dat er nog geen kabinet is. Ik zie het meer als aarzeling voor de grote verbouwing. Een moment van stilstand omdat regeren de komende jaren een uiterste inspanning zal vergen. Van welk bewindspersoon dan ook. Op deze editie van Springtij werd dit heel duidelijk. Sander Heijne (auteur Fantoomgroei) lichtte toe waarom de economische groei van de afgelopen twee decennia grote delen van de burgerij niet gelukkiger heeft gemaakt. Het nieuw verdiende vermogen stroomde vooral richting het bestaande vermogen, de tweedeling verscherpte. Özcan Akyol, onze man uit Deventer, nam de aanwezigen zelf even de maat. Hij miste de menselijke maat, vond zijn publiek elitair, hoogopgeleid en relatief welvarend. Wit en exclusief. “Kijk uit dat jullie zelf niet een systeem worden dat mensen vermorzeld, trek lessen uit de toeslagenaffaire. Jullie maken de drempel voor anderen om mee te doen veel te hoog”.

 

Ongemak

Glenn de Randamie (Typhoon), een taalvirtuoos, werd in de zoektocht naar zijn roots in Afrika subtiel duidelijk gemaakt dat je zelf alleen kunt gloriëren in verbondenheid met je omgeving. “Vul je dagelijkse ruimte op voor 70% en hou 30% open voor het onverwachte, het gezamenlijke”. En een mooie frase: “wees moedig in je eigen ongemak”. In gesprekken met twee DG’s kwam steeds diezelfde uitdaging naar voren: ernstige bezorgdheid over het niet meenemen van de burgerij. “Hoe verbinden we onze ambities met de lage SES, hoe voorkomen we gele hesjes als het gaat om elektrische mobiliteit of woningen van het gas af?” Mariëtte Hamer, SER-voorzitter en ex-informateur: “die regering komt er wel, maar lukt het recht te doen aan de burgerij?” De ontspoorde woningmarkt en de scherp stijgende energieprijzen doen haar het ergste vrezen.

 

Abstractie

Elk jaar blijven er wel enkele beelden van Springtij hangen. In het verleden het optreden van de doodzieke Wubbo Ockels, staande op een duin, “de aarde heeft kanker, net als ik...” Deze keer een serveerster bij de Walvis. Ze vond vele Springtijgangers “niet zo vriendelijk. Ze wilden elke gang van het menu nieuw bestek, we hadden ze duidelijk uitgelegd dat ze vanwege het milieu hun bestek moesten houden… We zijn geen McDonalds hier op het eiland. Maar als je zag wat voor rotzooi ze achterlieten…” Al het eten was vegetarisch en keurig verpakt in ongebleekt bruin papier. Maar in weerwil van het thema circulaire economie werd er niets gescheiden ingezameld. Voedsel, papier en plastic gingen in een bak, waarschijnlijk rechtstreeks naar de vuilverbranding…

 

Hartenkreet

Opvallend was ook de cri de coeur van een Enschedese politica bij de afsluitingsceremonie. Zij riep de menigte op niet steeds de politiek te bashen. Maar je juist bij hen aan te sluiten. “Steun ons, zoek contact met ons, wij zijn als lokale politici zo vreselijk alleen…” De drie dagen werden in stijl afgesloten door Laurens Dassen van Volt. Ook hij maakte zich zorgen over het deel van de samenleving dat in de problemen komt. Zo’n 550.000 huishoudens leven nu in energie-armoede. “Hoe nemen we die mensen mee in de grote verbouwing van Nederland?” Hoewel grotendeels afgezonderd van de vaste wal, volgden een aantal bezoekers online de algemene politieke beschouwingen. Enthousiaste geluiden klonken over de aandacht en de 6 miljard voor het klimaat. De jongste generatie op Springtij was het daar totaal niet mee eens. Slechts 1,7% van de rijksbegroting, 2030 is nog maar 99 maanden ver…  

 

 

Marcel Schuttelaar

Founder of Schuttelaar & Partners